YEŞİL KUTU PROJESİ

Yeşil Kutu, ilköğretim okulu öğretmenlerine ve öğrencilerine yönelik çok amaçlı bir çevre eğitimi seti olmakla beraber eğitimin diğer kademelerinde de rahatlıkla kullanılabilecek bir ders destek materyalidir.

Bu eğitim seti çevre koruma ve sürdürülebilir kalkınmayla ilgili belirli konulara odaklanmıştır. Yeşil Kutu; ders planları ve bilgi içeren çalışma notlarının yer aldığı bir öğretmen el kitabı, animasyon ve kısa filmlerin yer aldığı bir DVD, çevre konularında kapsamlı bilgilerin yer aldığı etkileşimli bir CD ve ikilem oyunlarından oluşmaktadır.

Yeşil Kutu, çevreyle ilgili belirli alanlarda bilgi birikiminin ötesinde, öğrencilerde yeni değerler oluşturma ve okulda, evde, toplumda yeni bir davranış modeli oluşturmanın üzerinde durmaktadır. Bu bağlamda, öğrenciler her şeyden önce çeşitli etkinlikleri gerçekleştirme, tartışma, rol oynama ve karar alma konularında öğretmenlerle ortaktır.

Yeşil Kutu eğitim seti kullanılırken ders planları, DVD içerisinde yer alan filmlerle ve CD’deki ek bilgilerle de takip edilebilir. Yeşil Kutu’da Öğretmen El Kitabı merkezdedir ve ders planlarında DVD’deki filmlere ve CD’deki ek bilgilere yönlendirmeler yapılır. Bu, Yeşil Kutu kullanılırken dikkat edilmesi gereken kilit noktadır.

Yeşil Kutu’nun içindeki malzemelerin her biri (Öğretmen El Kitabı, CD, DVD ve İkilem Oyunu kartları) aynı yapıyı içermektedir ve bu yapı içerisinde 5 ayrı bölüm altında 22 konu başlığı işlenmektedir:

• Çevrenin Ögeleri: hava, su, toprak ve biyolojik çeşitlilik
• Tehditler ve Baskılar: kentleşme, görünmeyen tehditler, atıklar, kimyasal maddeler
• İnsan ekinlikleri ve etkileri: enerji, ulaşım, sanayi, tarım, ormancılık ve turizm
• Küresel sorunlar: iklim değişikliği, ozon tabakasındaki incelme, asit yağmurları, okyanuslar ve denizler
• Değerler: tüketim, sağlık ve çevre, vatandaşlık hakları, gelecekteki dünyamız

 Bütün materyallerde aynı tasarım mantığı benimsenmiştir. Buna paralel olarak, 5 ayrı bölüm farklı renkler ile belirtilmiştir: çevrenin ögeleri mavi, tehditler ve baskılar kırmızı, insan etkinlikleri ve etkileri yeşil, küresel sorunlar turuncu ve değerler mor renk ile işlenmiştir.

Öğretmen El Kitabı

Yeşil Kutu Öğretmen El Kitabı, eğitimcilere yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır. İçinde çeşitli çevre konularıyla ilgili ders planları bulunmaktadır. Eğitimciler, bu ders planlarını ilköğretim öğrencilerine uygulayabilirler. Ancak, el kitabındaki ders planları, okul öncesi eğitimden ortaöğretime kadar farklı sınıf düzeylerinde kullanılmaya uygundur. 

Ders planlarında resim, matematik, drama, fen ve teknoloji, müzik, tarih vb. derslerle
ilişkilendirilebilecek etkinlikler bulunmaktadır. Bu nedenle ders planları, farklı derslerde kullanılabilir.

Eğitimciler, ders planlarını aynen uygulamak zorunda değildirler. Etkinlikleri başka konulara
uyarlayabilecekleri gibi, farklı konulara uygun yeni etkinlikler de hazırlayabilirler. Yeşil Kutu, Öğretmen El Kitabı’nın yanında, DVD, CD, poster ve İkilem Oyunu kartları da içerir. Tüm bunlar destekleyici birer araçtır ve ders planlarında yeri geldikçe bu araçlara yönlendirme yapılmaktadır.

El kitabı beş bölüme ayrılmaktadır:

• Çevrenin Ögeleri: hava, su, toprak ve biyolojik çeşitlilik
• Tehditler ve Baskılar: kentleşme, görünmeyen tehditler, atıklar, kimyasal maddeler
• İnsan ekinlikleri ve etkileri: enerji, ulaşım, sanayi, tarım, ormancılık ve turizm
• Küresel sorunlar: iklim değişikliği, ozon tabakasındaki incelme, asit yağmurları, okyanuslar ve denizler
• Değerler: tüketim, sağlık ve çevre, vatandaşlık hakları, gelecekteki dünyamız

Her konu, bir ya da daha fazla ders planı içermektedir. Ders planları, ana tema, önerilen süre, kazanımlar, öğrenciye kazandırılacak beceriler, yöntem ve teknikler, araç ve gereçler konusunda bilgi verecek şekilde hazırlanmıştır. Ders planlarının “Giriş” bölümlerinde konu hakkında temel bilgiler verilmiştir. Bazı bölümlerde daha fazla bilgi için CD’nin ilgili bölümlerine yönlendirme yapılmıştır. Eğitimciler öğrenci bilgi sayfalarını fotokopiyle çoğaltarak öğrencilere dağıtabilirler.

El kitabının başında “Yeşil Kutu Yönlendirme Tablosu” yer almaktadır. Bu tablo, kullanımda
kolaylık sağlamak amacıyla verilmiştir. Yeşil Kutu konularının ilköğretim okullarında okutulan
derslerle nasıl ilişkilendirileceğini, ders planlarının adlarını ve bu planlarda kullanılması önerilen filmlerin adlarını göstermektedir. Ders planlarında önerilen bazı yöntemlerle bilgiler, el kitabının arkasında, ayrı bir bölümde bulunmaktadır. Yeşil Kutu’daki ders planlarını uygularken bilim insanlarından, sivil toplum örgütlerinden ve Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan destek alabilirsiniz.

El kitabının amacı, öğrencilere çevreyle ilgili konularda bilgi aktarmaktan çok, farkındalık
kazandırmaktır. Böylece öğrenciler çevre koruma konusunda bilinçlenirler. Etkinlikler öğrenci
merkezlidir. Öğrenciler çeşitli etkinliklerin gerçekleştirilmesinde, tartışmalarda, oyunlarda ve
alınacak kararlarda etkindir. El kitabının bir başka amacı da, eğitimciler ve öğrenciler aracılığıyla ailelere ve toplumun geri kalan bireylerine ulaşmaktır.

Öğretmen el kitabında yer alan ders planlarına ulaşmak için web sitemizde yüklü olan CD’nin  ikonuna tıklayınız.

CD

CD, özellikle çevrenin korunması ve sürdürülebilir kalkınma konularında çalışan öğretmenler ve eğitimciler için tasarlanmıştır. Her konu başlığı altında, konuyla ilgili genel bilgiler, bu konuda yaşanan zorluklar ve nasıl çözülebileceği, bazı örnek olayların incelemesi ve bu konuda bireylerin neler yapabileceği yer almaktadır. Bilgiler yazı, resim, fotoğraf, harita, test, etkileşimli tablo, çizim ve çizgi filmler halinde sunulmuştur.  

CD’de yer alan genel bilgilere ulaşmak için sol alt köşede bulunan  ikonuna tıklamak yeterlidir. CD’de genel bilgilerin yanı sıra her konuyla ilgili Avrupa’dan örnekler ve Türkiye’yle ilgili bilgileri yer alır. Türkiye bilgileri, konuyla ilgili Türkiye’deki durumu, sorunları, program ve stratejileri, yapılan çalışmaları ve yasal düzenlemeleri ortaya koyar. Bu bölümde ayrıca, Türkiye’de konuyla ilgili çalışmalar yürüten  kurum ve kuruluşların web sitelerinin bağlantıları da yer almaktadır.

El Kitabı’nda yer alan ders planları CD içerisinde PDF formatındadır ve CD’den çıktı alınarak sınıf etkinliklerinde kullanılabilir. Bu ders planlarına ulaşmak için CD’de yer alan   ikonuna tıklayabilirsiniz. İkilem oyunlarında kullanılan kartlara da CD içeriğinden   ikonuna tıklayarak ulaşmak mümkündür. CD’de ayrıca her konu ile ilgili 8 sorudan oluşan testler bulunmaktadır, bu testlere ulaşmak için ikonuna tıklamak gerekmektedir. Testlerde sorulan soruların yanıtlarının çoğuna CD içeriğinden erişmek mümkündür. Bu testlerin temel amacı öğrencilerle birlikte bazı temel bilgilerin üzerinden geçmek ve pekiştirme yapmaktır. Öğrencilerin test sonuçlarına göre puanlandırılması gibi bir amaç kesinlikle söz konusu değildir.

CD’de yer alan metinlerin içinde geçen bazı sözcüklerle ilgili bir sözlük hazırlanmıştır. Bu sözlük, metinler içerisindeki sarı kelimelerin üzerine gelindiğinde devreye girer.

CD’nin içeriğinde CD’nin nasıl kullanılacağına dair bir de yardım menüsü vardır. Yardım menüsüne ulaşabilmek için  ikonuna tıklayarak “Yardım” yazan bölümün içine girilmesi gerekmektedir.

CD aşamalı olarak web sitesi üyelerinin kullanımına açılacaktır. Yeşil Kutu CD’si ile tanışmak için tıklayınız.

 DVD

Yeşil Kutu’daki eğitici ve belgesel filmleri bize sağlayan organizasyonlara ve kurumlara teşekkürlerimizi sunmak isteriz:
• “Geri Kazanım Neden Önemli” filmi için Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Orman Bakanlığı’na,
• “Sıfır Yok Oluş” filmi için Doğa Derneği’ne,
• “Çözüm”, “Porselen Balık” ve “Denizin Üstünde Yürümek” için Temiz Deniz/TURMEPA’ya,
• “Eden Shorts” adlı film ve DVD’de ve CD’de kullanılan video klipler için Television Trust for Environment’a (TVE-International),
• “Daha mı Çok, Daha mı İyi?” adlı film dizisi için Eko Idea Association’a (Wroclaw - Polonya), video-izlenimler için The Borrowed Nature Association’a (Bulgaristan)
• “Zehirlerle Maddelerle Yaşamak” ve “Kasabanın İkilemi: İş mi Sağlık mı?” adlı filmler için Çevresel ve Mesleki Sağlık Bilimleri Enstitüsü (EOHSI) ve New Jersey Tıp ve Dişçilik Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi’nin (UMDNJ-SPH) yardım kuruluşu The Resource Center’a çok teşekkür ederiz.

İkilem Oyunu

Bu oyunda, çevre konusuyla ilgili 25 örnek olay incelenmektedir. Her incelemede, bir sorun, bu sorunla nasıl baş edileceğiyle ilgili çözüm önerileri ve bu önerilerin olumlu ve olumsuz yönleriyle ilgili yorumlar sunulmaktadır. Öğretmenler ve öğrenciler ikilemler üzerinde çalışarak, çevrenin korunması ve ekonomik kalkınma arasındaki çelişkinin belirli yönleri üzerine derinlemesine tartışmalar gerçekleştirip, farklı görüşleri anlama, bu görüşlere saygı duyma ve uzlaşmaya varma konularında kendilerini geliştirme imkanı bulabilirler.

Öğretmenler için ayrıca, bu kartları içeren ve kartlardan farklı olarak her seçenekle ilgili açıklamaların (seçeneklerin olumlu ve olumsuz yönleri) olduğu bir öğretmen kılavuzu vardır. Bu kılavuzda, oyunun nasıl oynanacağına dair açıklamalar bulunur. Bu açıklamalar öğretmenlere yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır.

İkilem Oyununun içeriğine web sitemizde yüklü olan CD’nin   ikonuna tıklayarak ulaşabilirsiniz. Bir ikilem kartıyla ilgili seçenekleri gözden geçirmek için ikilem ikonuna tıkladıktan sonra sorunun altında belirecek sayılara tıklayarak o sorunla ilgili olası yanıtlara bakabilir, bu yanıtlarla ilgili açıklamalara ulaşmak içinse sayfanın sağında yer alan  ikonuna tıklayabilirsiniz.

İkilem Oyunu Yönergesi:

İkilem Oyunu, çeşitli şekillerde oynanabilir. Bu oynama şekillerinden biri aşağıda öneri olarak verilmiştir. Oyunu oynamadan önce öğretmen el kitabı ve CD’den yararlanarak konularla ilgili bilgi edinebilirsiniz. Öğrencilerin, belirli bir konu hakkında yeterli bilgi ve farkındalık kazanmalarının ardından ikilem oyununu oynamaları önerilmektedir. Bu oyun aracılığıyla öğrencileri karar alma süreçlerine dahil etmek, onlara kendilerini ifade edebilecekleri bir ortam hazırlamak, konulara farklı açılardan bakabilmelerine yardımcı olmak, hoşgörülü bir ortamda farklı düşünceleri tartışmak ve daha önceden edindikleri bilgileri pekiştirmek mümkün olabilmektedir. Bu oyunda öğretmen yönlendirici konumundadır. Oyun oynanırken üzerinde tartışılan sorunun tek bir doğru çözümünün olmadığı unutulmamalıdır. 

Oyun
Öğrencileri 4-5 kişilik gruplara ayırın. İşlediğiniz konuyla ilgili bir ikilem kartını seçin. Kartta yazılı ikilemi ve olası yanıtlarını yüksek sesle okuyun. Her grubun olası yanıtları kendi arasında değerlendirmesi ve biri üzerinde anlaşması gerektiğini söyleyin. Bunun için onlara zaman verin. Her grubun hangi yanıtı seçtiğini ve bunun nedenlerini açıklamasını grup sözcüsünden isteyin. Konuyu sınıfta tartışmaya açın. Tüm sınıfı farklı bakış açılarını paylaşmaya davet edin. Grupların seçmediği yanıtlar üzerinde de ayrıca konuşun. Daha sonra konuyla ilgili bilgileri toparlayın ve tartışmayı sonuçlandırın.

Onur Belgesi ve Mühür

Yeşil Kutu Onur Belgesi, öğretmenlerimiz tarafından öğrencilerine verilmek üzere hazırlanmıştır. Onur Belgesi öğrencilere bir etkinlik uygulandıktan sonra verilebileceği gibi, bir proje ödevi sonrasında veya bir okul dönemi bitiminde de verilebilir. Yeşil Kutu eğitim seti içerisinde onur belgelerinin öğretmenlerimiz tarafından onaylanması için bir de mühür bulunmaktadır.

Eğitim setimizin içinde öneri niteliğinde 1 adet Onur Belgesi bulunmaktadır. Bu belge renkli fotokopi ile çoğaltılabileceği gibi web sitemizden belgenin renkli ve siyah-beyaz olarak da baskıları alınabilir.

Onur Belgesi’nin renkli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

Onur Belgesi’nin siyah-beyaz versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

DVD, bazıları çizgi film, bazıları da belgesel olmak üzere 45 film içermekte ve 210 dakika sürmektedir. Filmlerin ders planlarında işlenen 22 çevre konusundan hangileriyle ilgili olduğu bilgisi Öğretmen El Kitabı’nın başındaki yönlendirme tablosunda bulunabilir.

DVDnin kullanımını kolaylaştırmak için bir menü sistemi hazırlanmıştır. Bu menüde öğretmenler 5 ayrı başlık ve bu başlıklar altındaki 22 konuya yönlendirilmekte ve her konu altında yer alan filmler isimleriyle listelenmektedir.